Het gebruik van sporen

Sommige ruiters kiezen ervoor om hun paard te rijden met sporen. Dit hulpmiddel wordt vooral op een hoger niveau veel gebruikt, maar je kan niet zomaar met sporen gaan rijden. Op maneges worden sporen niet vaak gebruikt, omdat ze op de juiste manier gebruikt moeten worden en dat is (vooral voor de beginnende ruiter) lastig. Dit moet dan ook altijd in overleg met jouw instructeur gebeuren. Maar waarom en hoe gebruik je sporen?

Wat zijn sporen precies?

Sporen zijn metalen beugels die je aan de hiel van rijlaarzen of jodhpurs kan bevestigen. Dit doe je met zogenaamde ‘sporenriempjes’. Er bestaan verschillende soorten sporen: met een bolletje, met een (stompe) pin of met een wieltje. Op de foto zie je ‘normale’ sporen. Sporen met een wieltje worden gebruikt door ruiters om het paard te beschermen. Op het moment dat de ruiter been geeft voelt het paard het wieltje, maar deze draait direct weg. Als een ruiter te lang blijft aansporen heeft het paard hier geen last van.

Waarom gebruik je sporen?

Sporen zijn een hulpmiddel. Dat betekent dat niet ieder paard sporen nodig heeft. Sommige paarden zijn van zichzelf scherp genoeg en reageren heel goed op hulpen, sporen zijn dan overbodig. Maar bij paarden die minder voorwaarts en scherp zijn kunnen sporen heel nuttig zijn. Ook in de dressuursport op hoog niveau kunnen sporen handig zijn, omdat de ruiters dan verfijnde hulpen kunnen geven. De sporen kunnen het paard namelijk aanraken op plekken waar de voeten van de ruiter niet kunnen komen. Zo kan je een paard duidelijke aanwijzingen geven.

Hoe gebruik je sporen correct?

Het is dus erg belangrijk om sporen op de juiste manier te gebruiken. Een paard of pony constant onbedoeld ‘prikken’ met de sporen is bijvoorbeeld niet de bedoeling, want dit is enorm vervelend voor het dier. Een beginnende ruiter heeft soms nog moeite met het stilhouden van het been, daarom kunnen zij beter (nog) geen sporen gebruiken. Ook jonge of groene paarden moeten niet direct met sporen gereden worden. Het is van belang dat ze reageren wanneer je kuitdruk geeft en dus niet afhankelijk zijn van sporen. Als een paard duidelijke signalen van ontevreden geeft (oren plat in de nek, bokken of steigeren) wanneer je sporen gebruikt, probeer dan een paard eens zonder sporen of met andere sporen te rijden.

Sporen op wedstrijden

Er zijn duidelijke regels voor het gebruik van sporen op wedstrijden. Zo wordt het welzijn van paarden en pony’s gewaarborgd. Per discipline en niveau zijn de regels verschillend. Hieronder staan de algemene regels als het gaat om het gebruik van sporen:

  • Het dragen van sporen is in alle klassen toegestaan maar niet verplicht.
  • Sporen zijn van metaal. Een ronde tand/knop/draaiend bolletje van hard plastic is toegestaan
  • De tand dient vanuit het midden van de spoor recht of gebogen naar achteren gericht te zijn. Wanneer voorzien van een wieltje, dient dit vrij te kunnen draaien en mag niet scherp zijn.
  • De takken van de spoor dienen glad te zijn.
  • Sporen zonder tand (dummysporen) zijn toegestaan

Alle regels m.b.t. sporen zijn te vinden in de Harnachementgids van het KNHS.

Tekst: Lydia Hagen voor Manegeruiter

Foto: Hoefslag MediaPrimair