Trektocht te paard: “Je maakt iedere dag op een andere plek een tijdelijk thuis”

In 2017 gooiden Carolien Staal en haar man hun leven radicaal om. Ze gingen wonen in een yurt (een nomadische, ronde tent) en begonnen een zelfstandige onderneming. Carolien is nu, zoals ze zelf met een knipoog zegt, ‘professioneel recreatieruiter’. Ze maakt trektochten met haar paarden en schrijft daar dan ook boeken over. “Tijdens een trektocht zijn er veel uitdagingen.”

Professioneel recreatieruiter

Carolien vertelt: “Ik doe onderzoek naar ruiter- en menroutes, houd de routes op het platform buitenrijden.nl bij en reis met mijn paarden en schrijf daar boeken over. Het laatste boek was ‘Op trektocht met je paard, een praktische gids voor lange buitenritten en meerdaagse tochten.’” Deze trektochten maakt ze met haar twee paarden Timo en Brandy. “Timo is een Welsh Cob ruin van 13 jaar oud. Hij is moedig, wil altijd werken en vindt op pad zijn geweldig. Soms hebben we een meningsverschil (vooral over eten onderweg) maar als puntje bij paaltje komt vertrouwt hij mij volledig. Brandy is een Welsh Cob x Dales merrie van 8 jaar. Zij is deze winter uit Engeland gekomen en pas enkele maanden lid van het team. Brandy is heel gevoelig en gemakkelijk om mee te werken. Ze doet precies wat Timo doet. Dit jaar is Brandy vooral pakpaard, zodat ze kan leren hoe het is om onderweg te zijn. In de winter gaan we haar ook berijden.”

Trektochten

Een trektocht is wat anders dan een ‘gewone’ buitenrit. “Het woord trektocht zegt het al, in meerdere dagen reis je van A naar B. Dit kan te paard zijn, maar ook met de koets, huifkar of wandelen met een paard of ezel aan de hand. Je kunt een trektocht op vele manieren vorm geven. Van oorsprong was het een reis met paarden, waarbij alle bagage meegenomen werd op de paarden, of muildieren. Vaak werden er pakpaarden meegenomen om bagage te dragen. Iedereen kan zelf bepalen hoe luxe of juist basic de tocht moet zijn. Ga je overnachten in B&B’s inclusief luxe ontbijt en lunchpakket en waar je paard op stal kan en de bagage naar het volgende punt wordt gebracht? Of ga je kamperen en je eigen potje koken, terwijl je paard in een zelfgemaakte paddock naast je tent graast? Alles kan. Sommige mensen rijden op de Veluwe, anderen gaan naar Duitsland, Frankrijk of nog verder weg. Het grootste verschil met een gewone buitenrit of dagtocht is dat je in de avond niet terug komt op de plek waar je begonnen bent, en dat je spullen meeneemt om te overnachten.”

Een tijdelijk thuis

“Het rijden van trektochten is een heel speciale tak van de paardensport. Zowel jij als je paard hebben specifieke eigenschappen en vaardigheden nodig. Een paard moet behalve zeer verkeersmak zijn, zelf meedenken en initiatief nemen en daarnaast volledig vertrouwen op jou. Onderweg kom je vreemde situaties tegen die je samen moet overwinnen. Het is belangrijk dat je je paard zeer goed kent en dat je ook kunt luisteren naar de signalen die hij afgeeft. Het is echt teamwork. Een goed trailpaard eet, plast en slaapt overal. Het aantrekkelijke van het rijden van trektochten is naast het feit dat je van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat met je paard samen bent, het verkennen van onbekende gebieden. Routes uitzoeken, navigeren, prachtige gebieden ontdekken, mensen ontmoeten, iedere dag op een nieuwe plek een tijdelijk ‘thuis’ maken. Dat is voor mij de charme van trekken met paarden.”

Uitdagingen

Carolien vindt dat er geen minder leuke kanten zijn aan trektochten, maar er zijn wel uitdagingen. “Het weer is van grote invloed op het plezier onderweg. Afgelopen mei was ik twee weken onderweg in de stromende regen. De paarden waren het zat, alle spullen waren nat, je wordt door en door koud, dat was niet grappig. Als je iets langer op pad gaat in onbekend gebied, heb je altijd zorgen om het welzijn van je paard(en). Is de overnachtingsplek fijn en veilig, is er niet teveel gras, of juist te weinig? Zijn er geen schuurplekjes van het zadel of de singel? Het is nogal een verschil of je een uurtje per dag rijdt of dagen achtereen 7-8 uur onderweg bent. Loszittende ijzers, of hoefschoenen die je kunt verliezen geven grote zorgen. Waar regel je een hoefsmid als je de volgende dag weer ergens naartoe moet? Ook navigeren is een zorg op zich. Kaartlezen is een vak. Het voordeel van digitaal navigeren is dat je altijd je eigen positie weet, tenminste, zo lang er voldoende stroom in je device zit. Verdwalen is echt niet leuk, want te paard vijf kilometer verkeerd rijden betekent al snel een uur langer onderweg zijn.”

De trektochten van Carolien

Carolien heeft inmiddels al op veel plekken gereden. “De Veluwe is absoluut mijn favoriete gebied om in Nederland te rijden. De paden en bewegwijzering zijn goed van kwaliteit. Je hoeft maar weinig over de openbare weg te rijden en er zijn voldoende plekken om te overnachten. Ieder jaar probeer ik een ‘rondje Veluwe’ te doen. In het buitenland ga ik graag naar de Eifel (Duitsland) toe. Ieder jaar wel een keer, meestal voor één of twee weken. Het is niet zo ver rijden met de trailer en omdat het een middelgebergte is, kunnen onze paarden, die vlak Nederland gewend zijn, het terrein goed aan. In 2017 reed ik met Timo ruim 300 kilometer in Skane en Småland, in het zuiden van Zweden. En dit jaar reed ik met Timo onder het zadel en Brandy als pakpaard van Groningen naar Vaals. Het oorspronkelijke plan voor 2021 was om naar Passau te gaan, maar corona gooide roet in het eten. Wie weet doen we dat nog in 2022.”

Vertrouwen

Eén van de mooiste ‘trektocht-herinneringen’ van Carolien is van vorig jaar in de Eifel. “Ik had Brim mee, mijn Noordzweedse koudbloed die pas zes weken in mijn bezit was. Hij kwam uit Zweden, woog 1.000 kg en had nog niets meegemaakt. Maar hij was wel getraind als handpaard, want dat leren paarden in Zweden al op zeer jonge leeftijd. Onderweg stonden we plotseling voor een tunnel die onder de snelweg door ging (zie onderstaande foto). Het was een soort rioolbuis van 1.80m hoog. Brim paste er met zijn westernzadel op maar net onderdoor, als hij precies in het midden bleef lopen. Er was geen andere mogelijkheid en we moesten erdoor. Een keer diep ademhalen en daar gingen we. Zonder aarzelen stapte Brim de donkere buis in en heel geconcentreerd volgde hij mij naar de andere kant. De trots die je voelt als je paard blijk geeft van zoveel vertrouwen is moeilijk te omschrijven.”

Tekst: Lydia Hagen voor Manegeruiter

Foto’s: Carolien Staal (privébezit)