Zo maak je poetsen fijn voor het paard

Poetsen is belangrijk: het houdt een pony of paard schoon, voorkomt schuring door tuig en is goed voor de bloedsomloop. Minstens net zo belangrijk is natuurlijk dat het paard het lekker vindt. Hoe doe je dat?

Onderzoek

Vooral manegepony’s en paarden worden vaak door veel verschillende mensen en kinderen gepoetst, en voor hen is poetsen niet altijd een plezierige ervaring. Uit een onderzoek uit 2019 (Horse’s emotional state and rider safety during grooming practices, a field study, Leá Lansade) is gebleken dat de meeste paarden het helemaal niet fijn vinden als ze gepoetst worden. Ze lieten dit zien door het vertonen van ontwijkend of zelfs agressief gedrag, zoals weglopen/bewegen, spanning in de buikstreek en dreigende houdingen.

Vindt hij het wel lekker?

Het is daarom heel belangrijk dat je tijdens het poetsen altijd in de gaten houdt of de pony of het paard het wel lekker vindt wat je doet. Ten minste, als het creëren van een band en het bewerkstelligen van vertrouwen belangrijk voor je is. Voor het paard is dat in ieder geval wel belangrijk! Naast de duidelijke signalen van discomfort, kun je ook letten op de wat subtielere dingen: een strakke mond, harde ogen, het hoofd hoog, de staart strak naar beneden geklemd zijn allemaal signalen dat je paard of pony gespannen is. Dat laatste kun je makkelijk controleren door de staart even op te tillen: gaat dat makkelijk, dan is dat een goed teken!

Persoonlijke ruimte

Wat kun je nu doen om het poetsen voor een paard of pony wél lekker en ontspannend te maken? Om te beginnen is het belangrijk dat je hem voorzichtig, met respect voor zijn ‘persoonlijke ruimte’ benadert. Breek niet zomaar in zijn bubbel, maar maak eerst contact door je vuist naar zijn snuit te steken. Natuurlijk zijn er situaties dat het even niet ‘anders kan’ (omdat de les zo begint en je al laat bent bijvoorbeeld …), maar het fijnst voor het paard is het als je wacht met dichterbij komen en poetsen tot hij een ‘uitnodigende’ houding aanneemt (oortjes naar jou gericht, ontspannen gezichtsuitdrukking) of zelf initiatief toont zoals aan je hand snuffelen of likken.

Kroelen

Hoewel borstels verdraaid handig zijn om een vies paard of vieze pony schoon te krijgen, zijn en blijven het menselijke uitvindingen. Natuurlijk kunnen paarden genieten van het borstelen, maar kroelen met je vingers vinden ze misschien wel het allerfijnst. Het is dus een goed idee om het borstelen een beetje af te wisselen met kroelen op zijn favoriete plekjes. De schoft is vaak favoriet: hier kroelen paarden elkaar ook het liefst. Maar ga vooral zelf op zoek naar de favoriete plekjes van je lieveling!

Hoofd

Het hoofd is een hoofdstuk apart. Veel paarden houden er helemaal niet van als je ‘zomaar’ aan hun hoofd zit, met of zonder borstel. Het is namelijk iets heel ‘roofdier-achtigs’ om recht op het hoofd af te gaan, en voor het prooidier paard kan dat bedreigend zijn. De bekende Canadese paardentrainer Chris Irwin heeft hier een fijne oplossing voor: ga naast je paard of pony staan en kroel hem op zijn singelplek. Grote kans dat hij zijn hoofd in een vriendelijk gebaar naar je toedraait. Nu kun je voorzichtig zijn hoofd poetsen.

Houding

Let ten slotte ook op je eigen houding. Paarden zijn continu bezig met het lezen van lichaamstaal, ook de jouwe. In Manegeruiter 4 heb je kunnen lezen over de ‘X- en O-houding’ van Sharon Wilsie. Wanneer je als een ‘X’, dus met je armen en benen uit elkaar naar je paard gedraaid staat, stuur je hem het signaal dat hij weg moet gaan. Als hij tegelijkertijd vast staat, ontstaat er voor het paard een verwarrende of zelfs bedreigende situatie. Tijdens een poetsbeurt wil je dat je paard of pony bij je blijft, je wilt contact. Straal dat dan ook uit met je lichaam; met ontspannen schouders en je navel niet rechtstreeks op het paard gericht kom je al een heel eind.

Wederzijds respect

Natuurlijk betekent dit alles niet dat je alleen maar één brok liefde en zachtheid moet zijn en nooit op je strepen mag gaan staan. Net zoals je paard of pony een persoonlijke ruimte heeft die jij respecteert, heb jij die ook! Er zit een groot verschil tussen een pony die contact zoekt en een pony die je omver duwt en over je heen loopt.  Geef dus duidelijk (assertief, maar niet agressief) je grenzen aan. Met wederzijds respect is de poetsbeurt voor jullie beiden fijn, gezond en ontspannend!

 

Tekst: Suzanne Vlieger-Admiraal voor Manegeruiter

Foto: IStock