Esther Manders: “Een paard dat weigert moet je vertrouwen geven”

Ken je dat moment dat je naar een hindernis galoppeert, je klaarmaakt voor de sprong en het paard of de pony dan weigert? Vast wel. Dit heeft al snel een valpartij tot gevolg. Maar waarschijnlijk weet jij ook dat een paard nooit zomaar weigert. Esther Manders fokt en traint springpaarden en vertelt alles over weigeringen.

Esther Manders van Assembly Stables

Esther Manders is 46 jaar en de eigenaar van Assembly Stables/Esther Manders springpaarden. Zij is dus echt professioneel actief in de springsport. Super tof dat Esther even tijd vrij wil maken om met Manegeruiter te praten. Op de manege is het eigenlijk altijd zo dat sommige paarden en pony’s heel erg goed kunnen springen en andere het moeilijker vinden. Die zijn dan vaak weer goed in andere disciplines. Maar Esther heeft alleen maar paarden, die heel goed kunnen springen, op stal. Jonge paarden, die ze opleidt, en ook oudere paarden waar ze wedstrijden mee rijdt. We vragen haar hoe zij aan haar springpaarden komt. “Wij fokken en trainen veelbelovende springpaarden op onze kleine, overzichtelijke stal in Helvoirt. We fokken met enkele bewezen merrielijnen. Ons doel is om hoge kwaliteit springpaarden te fokken en daarna op te leiden om ze ten slotte te verkopen. Ook hebben we wat vaste klanten in het buitenland, waar we regelmatig goede en fijne springpaarden voor zoeken.”

Jonge paarden

“We trainen veel jonge paarden en bij hun eerste sprongetjes zijn er wel eens paarden die het nog spannend vinden en niet meteen over een balkje of kruisje durven. We stellen hen dan eerst op hun gemak en laten ze even kijken. We proberen het dan nog eens met wat meer been. Meestal pakken ze het dan wel snel op. We gebruiken in principe nooit de zweep. Als ze eenmaal snappen wat de bedoeling is, kunnen we stap voor stap gaan opbouwen.

Getraumatiseerde paarden

“Soms krijgen we paarden om te corrigeren. Die hebben iets meegemaakt en zijn bang geworden. Ook dan beginnen we rustig en laag en bouwen we het op. Dit doen we door verschillende lijntjes te trainen, zo krijgen zij hun vertrouwen weer terug. Paarden die écht heel bang zijn (geworden) krijgen we vaak wel weer aan het springen, maar gaan vaak niet meer op hoog niveau springen. Dat dwingen wij dan ook niet af. Als paarden aangeven het tè eng te vinden of het lichamelijk moeilijk vinden, gaan we deze paarden ook niet verder opleiden. Maar met vertrouwen kom je altijd heel ver.”

Andere redenen om te weigeren

Maar natuurlijk zijn er ook paarden die niet jong meer zijn en geen trauma hebben opgelopen. Waarom weigeren die dan? “Redenen waarom die paarden weigeren zijn vaak dat ze te veel of te hoog moeten springen en daar lichamelijk of mentaal niet klaar voor zijn. Er zijn ook paarden die alles eng vinden en gewoon moeten leren dat het allemaal niet zo spannend is. Sommige paarden blijven het eng vinden, dat zijn dan vaak geen geschikte paarden voor de springsport. De meeste paarden leren het door veel laag en makkelijk werk te doen. Ervaring en vertrouwen is ook erg belangrijk. Soms is het ook belangrijk om een stapje terug te doen, vooral als een paard dat aangeeft. Als een paard veel te hoog over een hindernis springt is het goed om regelmatig wat lager te springen, om ze het vertrouwen te laten behouden. Het is ook altijd goed om te kijken of een paard geen lichamelijke problemen heeft, want ook dat kan een oorzaak zijn om te weigeren. Je hebt ook paarden die niet graag springen, die kan je beter voor een andere discipline inzetten.”

De ruiter

Maar de fout ligt lang niet altijd bij het paard, vertelt Esther. “Soms wordt een paard slecht gereden of krijgt hij de verkeerde afstanden. Dan kan het ook gebeuren dat een paard niet meer wil, omdat het ze dan heel moeilijk wordt gemaakt. Ze willen dan geen fouten maken, maar krijgen de kans niet om goed te springen.”

Training

Esther legt uit hoe zij een ‘weigerend’ paard traint. “We bouwen het altijd heel rustig op. Meestal eerst hele lage sprongetjes met aanleuning van de kant. We plaatsen bijvoorbeeld een balk aan de zijkant. Een makkelijke sprong bouwen we dan (in meerdere trainingen) op naar een hogere en bredere sprong. Ook maken we de sprong kijkerig, door er iets onder te hangen of leggen.” Maar dressuurtraining is ook erg belangrijk voor dit soort paarden, legt Esther uit. “We zorgen dat de paarden zich dressuurmatig goed ontwikkelen en fijner worden. Dan kunnen we ze meer vragen en moeilijkere dingen doen. Zo bouwen we op totdat ze een parcoursje fijn kunnen lopen.”

Tips van Esther

Tot slot geeft Esther nog wat tips: “Bij paarden die iets spannend vinden, is vertrouwen heel belangrijk. Bij Assembly Stables werken we met beleid en gaan we steeds een stapje verder als een paard daar klaar voor is. Soms houdt dat ook in dat we een stapje terug moeten doen. Af en toe is het nodig om een paard wat te helpen met een tikje van de zweep, bijvoorbeeld als ze ondeugend of eigenwijs zijn. Forceren doen wij in ieder geval niet. Je moet je paard altijd in de gaten houden en inspelen op wat ze op dat moment nodig hebben.”

Tekst: Lydia Hagen voor Manegeruiter

Foto’s: Istockphoto / Esther Manders (privébezit)