Andere intocht Sinterklaas maar toch mét paard

Zaterdag kwam Sinterklaas weer aan in ons land. Die intocht ging ‘gepaard’ met heel andere dingen dan voorgaande jaren, maar dat mocht de pret niet drukken.

Andere invulling

De intocht kreeg door de coronacrisis een andere invulling dan normaal gesproken. De manier waarop het dit jaar werd aangepakt, leverde veel lovende reacties op van de kijkers thuis. Het was het best bekeken tv-programma van zaterdag (ruim 2,2 miljoen kijkers).
Na aankomst ging Sinterklaas direct door naar het Grote Pietenhuis, waar hij verblijft en werkt tijdens zijn bezoek aan Nederland.

Speciale cursus

Veel organisaties hielden meestal hun hart vast op het moment dat de Goedheiligman op zijn schimmel stijgt. Zal het dier niet wegrennen, of schrikt het niet van de muziek, de rode mantel (tabberd), het publiek en alle drukte eromheen? Dat is dit jaar dus eigenlijk niet aan de orde.

Meestal zetten de Sinterklaaspaarden geen hoefje verkeerd en blijven de Sinterklazen veilig in het zadel zitten. De meeste schimmels krijgen een speciale cursus en worden getraind op veiligheid samen met veel mensen. Vervelende gebeurtenissen probeert men zo te voorkomen. De schriktrainingen worden meestal gedaan met het luid afspelen van Sinterklaasliedjes, zwaaiende paraplu’s, juichende, zingende en springende mensen, harde fanfaremuziek/geluiden. Belangrijk is dat het paard zich veilig voelt en wat er om hem heen gebeurt “normaal” vindt. De tabberd moet het gevoel geven van een deken, die het paard wel vaker over zijn achterste heen krijgt. De Sint zelf krijgt vaak zelf ook een speciale training.

Minder vaak

Ondanks de goede mogelijkheid voor training en voorbereiding, blijkt dat steeds minder wordt gekozen om een paard in te zetten bij intochten. Men kiest steeds vaker voor intocht met alléén de boot of een auto met open dak, bus of trein. Hij werd zelfs al eens gespot op een sjovel (laadschop), in een vrachtauto, motorzijspan, golfkarretje.

Wit

Wit is een hele bijzondere kleur voor paarden die we in het wild weinig zien. Witte paarden zijn voor roofdieren makkelijk te vinden. Bij de kleur wit denken we snel aan het goede en onschuldige, reinheid en zuiverheid (een bruid draagt vaak een witte jurk). Niet voor niets is dus ook het paard van Sinterklaas wit want het is iets bijzonders. De Germaanse god Wodan reed op een groot wit paard, iets dat vroeger belangrijke heren heel voornaam en apart vonden, en daarom graag op witte paarden of schimmels reden.

Bijzondere mensen

Toen men paarden ging fokken om op te rijden, werd wit een geliefde kleur omdat deze kleur zo zeldzaam was én omdat “wit goed is”. Vanwege de zeldzaamheid, konden alleen bijzondere, rijke mensen een wit paard kopen (koningshuizen). Denk ook maar eens aan de prins op het witte paard uit veel sprookjes. Op 11 november (St. Maartensfeest) rijdt St. Maarten op een schimmel, traditioneel rijdt Sinterklaas op een schimmel. De Noorse God Odin reed ook op een wit paard met acht benen. Een eenhoorn (unicorn) is wit en vandaag de dag erg geliefd als afbeelding/knuffel/speelgoed bij kinderen. Napoleon Bonaparte had een Arabische schimmel. Kunstschilder Rubens beeldde Pegasus als een wit (gevleugeld) paard uit en zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen.

Erfelijk bepaald

Schimmels zijn als veulen vos, bruin of zwart, in elk geval nooit wit. Het lichter worden van de vacht kan snel gebeuren bij het ene paard maar heel langzaam bij het andere. Het tempo waarmee een schimmel wit wordt, lijkt erfelijk bepaald. De zwarte huid van schimmels maakt dat ze niet overgevoelig zijn voor de zon, zoals wel het geval is bij een albino (dominant wit paard). Schimmels kunnen in veel paardenrassen voorkomen. Door erfelijkheid komt de kleur bij rassen zoals Andalusiër, Connemara en Lipizzaner vaker voor.

Het schimmelen

Bij het ‘wit worden’ (schimmelen) van een jong paard verandert de vacht van een donker veulen langzaam in een gevlekte vacht. Daarna wordt deze helemaal wit of wit met kleine zwarte/bruine plukjes haar. Dat begint meestal aan hoofd, rond ogen en bij flanken. Die tussenvormen zijn altijd tijdelijk en hebben vaak een eigen naam zoals: appelschimmel (sterk zwart wit gevlekt), roodschimmel, blauwschimmel, bruinschimmel (eerst bruine vacht die nog doorschemert), muskaatschimmel, moorkop (met donker hoofd). Is de schimmel eenmaal uitgegroeid, kan deze nog wel een beetje haren van een andere kleur in de vacht hebben: bijvoorbeeld een vliegenschimmel heeft kleine donkere vlekjes.

Volledig witte paarden zijn heel zeldzaam. Ze hebben een speciaal “gen”, ofwel erfelijk materiaal dat de witte eigenschap aan nakomelingen doorgeeft.

Sinterklaas

Er zijn in Nederland niet minder schimmels dan vijftig jaar geleden, maar het aantal paarden dat kan worden gebruikt voor Sinterklaas wordt minder omdat ze “heter” worden gefokt. Vroeger waren er vooral werkpaarden, terwijl er nu “hoger in het bloed”wordt gefokt. En dát kan de Sint echt niet hebben! Manegehouders en particulieren lenen hun schimmel bovendien liever niet uit. Als een paard een toeschouwer zou verwonden, moet de eigenaar daarvoor betalen.

Ozosnel

In 2019 kwam het moment dat, na bijna 30 jaar trouwe dienst, werd aangekondigd dat Amerigo met pensioen ging. Daarom maakte paard “Ozosnel” zijn intrede tijdens de intocht in Apeldoorn. De naam komt van het sinterklaasliedje ‘Hoor de wind waait door de bomen’ waarin ‘Ja hij rijdt in donkere nachten op zijn paardje, oh zo snel’ voorkomt.

Bron: Manegeruiter/schooltv

Foto: still uit video NOS