Brand op stal: voorkomen beter dan blussen!

Een eigen stal bezitten, is al een zware job. Brand is dan wel het laatste wat je kunt gebruiken. Met enige regelmaat worden we toch opgeschrikt door stalbranden. Het is het meest vreselijke dat je kan overkomen. Vraag het elke staleigenaar die er ooit mee te maken heeft gehad: er komt veel meer bij kijken dan alleen de stal.

De eerst gestelde vraag is: ‘Hoe is de brand ontstaan?’  Het antwoord hierop is bijna altijd hetzelfde: een combinatie van zuurstof, hitte en brandstof. Een betere vraag zou zijn: ‘Waaróm is de brand ontstaan?’ want deze vraagt brengt ons bij het antwoord op de eerste vraag. Een combinatie die voorkomen had kunnen worden, daarbij lettend op de aanwezigheid van de volgende zaken.

Ontstekingshaarden

Brand wordt altijd door iets ontstoken en gevoed. Stallen zijn uitstekende plek hiervoor want hooi, stro, stof en ook spinnenwebben zijn goede ontstekingshaarden. En wat te denken van doeken met olie, gras, gewassen en hout zijn ook dingen die makkelijk vlam kunnen vatten en een brand kunnen laten ontstaan.

Hittebronnen

Vaak zijn hittebronnen voor stalbranden hooi en stro (spontane brand), verwarmingssystemen (lampen/solariums), werktuigen die warm kunnen worden (voertuigen, groot gereedschap, lasapparatuur), elektriciteit (bedrading en zekeringen). Bloksem, buitenbrandjes en sigaretten vergroten gemakkelijk het risico van een heuse stalbrand.

Ventilatie

Het is vanzelfsprekend bij stalgebouwen dat ze grotendeels ontworpen zijn met goede ventilatie en luchtcirculatie. Dat is wel goed voor de stalbewoners maar helpt niet om brand te voorkomen of te blussen. Vaak zijn de hittebestendige wanden aangetast door aangebrachte bedrading, waterleidingen of andere systemen.

Omdat er ook altijd een kostenplaatje bij komt kijken, volgen hier enkele tips, afhankelijk van het budget.

Lagere kosten

Aanbrengen van brandblussers. Een onderhoudsschema ter controle van bedrading, verwijderen van stof, spinnenwebben en het checken van roest. Opstellen of veranderen van een brandpreventieplan voor de stallen (met hulp van de plaatselijke brandweer). Ontwikkelen en uitvoeren van een evacuatieplan voor mens en dier (ook met behulp van brandweer). Handhaven van een strikt ‘niet roken’ verbod! Verzeker je ervan dat onder andere familieleden en werklui weten hoe ze veilig met gereedschap moeten omgaan. Het laten afkoelen van voertuigen en gereedschappen voor deze worden teruggeplaatst en dat lasapparatuur goed en veilig wordt gebruikt.

Medium kosten, inclusief de lagere kosten, én:

Plaatsen van rookmelders. Regelmatig controle van technische en elektrische installaties door overheidsinstanties. Verwijderen van verlengsnoeren en deze vervangen door goede installaties. Plaatsen van bliksemafleiders.

Hogere kosten, inclusief de lagere, medium kosten, én:

Aanbrengen van een sprinkler systeem en aparte wateropslag. Voldoende waterslangen. Bewaakt brandalarmsysteem. Videobewaking.

Veiligheid en geld

Voor mensen die minder geld te besteden hebben, zijn er ook genoeg dingen die ze zelf kunnen doen om de veiligheid te vergroten, zoals een rookverbod in én rondom de stallen. Mesthopen minimaal op tien meter afstand van de stal om ontbranding te voorkomen. Stro en hooi moet goed droog zijn voor het de schuur in gaat en controleren van de temperatuur is noodzakelijk. Zo min mogelijk stof en spinnenwebben. Bij elke box zou een halster met touw moeten hangen zodat bij ontruiming hier niet naar gezocht hoeft te worden. Ongewenste/onbevoegde en niet goed gedragende personen aanspreken en indien nodig, vragen om de stal te verlaten. Regelmatig controleren van bedrading en het goed werken van alle elektrische apparatuur en warmte veroorzakende materialen. Repareren van alle beschadigde bedrading zodra dit wordt opgemerkt. Machines nooit bijvullen met brandstof terwijl deze aan staan of nog warm zijn binnen een gebouw. Verlengsnoeren alleen tijdelijk gebruiken en meteen opruimen na gebruik. Gereedschappen en voertuigen pas afgekoeld binnen zetten. Alle gebouwen moeten brandblussers hebben en bovendien moeten mensen die er vaak komen, weten hoe deze te gebruiken.

Brandweer

Is er een veiligheidsplan en een ontruimingsplan voor ‘gebouwen met dieren’?  Zijn eigenaar, familie, werknemers en bezoekers getraind in veiligheid? Weten ze waarnaar ze moeten zoeken in de stal of hoe gereedschappen en voertuigen gebruikt moeten worden? Weet ook iedereen wát te doen als een brand ontstaat? De brandweer kan hulp bieden met het beantwoorden van deze vragen. Ze hebben gediplomeerd personeel dat hierbij kan helpen. Meestal is dit tegen een betaalbare of zelfs géén vergoeding.

Het is heel belangrijk een brandveilige stalomgeving te hebben. Er staat tenslotte zoveel meer op het spel dan alleen het gebouw!

Bron: horsejournals / hoefslag

Foto: Shutterstock