De box van een paard is óók zijn toilet

Paarden hebben iedere dag heel veel verzorging nodig. Eén tot drie uur per dag is voor de gemiddelde paardenhouder de normaalste zaak van de wereld. Vervelend werkje of niet: het uitmesten van de stal is een van de vele taken die daarbij hoort.

Dagelijks

Misschien staat het paard altijd in de wei maar staat het altijd op stal, zou het vanzelfsprekend en belangrijk moeten zijn dat deze iedere dag wordt schoongemaakt. Voor de hoeven is het heel slecht om (lang) in de viezigheid te staan. Behalve dat dit voor het paard niet fijn is, kan het ook vervelende aandoeningen veroorzaken.

Methode

Welke methode? Dagelijks uitmesten met mestvork en kruiwagen is een mogelijkheid maar je kunt ook kiezen voor het zogenaamde oppotsysteem. Hierbij worden de stallen in een bepaalde periode helemaal leeggehaald, soms met machines. Hygiënischer is het om dagelijks uit te mesten. Persoonlijke voorkeur voor wat betreft het werk bepaalt vaak de keuze maar ook het belang van het paard kan de keuze bepalen.

Werkwijze en stof/ammoniak

Een voorbeeld. Het paard uit zijn stal halen en verwijderen van de mestballen met mestvork of schep. Het nog schone stro opzijschuiven en verwijderen van de vieze en natte plekken. Dan het nog aanwezige schone stro verdelen over de bodem en nog schoon stro erbij doen. Goed verdelen, wachten tot het stof is gezakt en dan pas het paard terugzetten: uit onderzoek kwam naar voren dat bij vergelijking van het veroorzaken van stof bij zes verschillende soorten strooisel: stro, vlas, hennep, vlas, houtkrul, papiersnippers en stro-pallets, hennep en vlas een duidelijk hoger aantal stofdeeltjes te hebben dat tot in de longen doordringt. Elke dag helemaal leeg maken van de stal is ook een optie. De hoogste ammoniak afgifte werd gemeten bij het iedere dag totáál uitmesten.

Stof

Bij het oppotsysteem worden iedere dag alléén de mestballen weggehaald en wordt er opgestrooid met schoon stro. Wekelijks (soms ook maandelijks) wordt de stal helemaal leeg gemaakt en krijgt de hele box schoon stro. Soms wordt  de bodem extra schoongespoten en/of ontsmet. Onderzoek toonde aan dat de minste hoeveelheid stof aanwezig was bij de oppotstal. Bij de twee tot zes weken oude oppotstal bleef bij voldoende opstrooien de ammoniak in de lucht gelijk.

Prettigst

De manier van uitmesten hangt ook af van de bodembedekking. De ene bodembedekker hoeft niet beter te zijn dan de andere. Het is maar net wat voor de eigenaar het prettigst en voor het paard het beste is (stalgedrag is hier ook van invloed). Stro, hennep, vlas, houtkrullen: bodembedekkers met andere eisen en meer of minder werk. De kosten kunnen nogal verschillen. Een vergelijking van prijs en kwaliteit komt er dus ook nog bij kijken.

In voer- en drinkbakken van het paard kunnen voedselresten, strooisel of mestballen van het paard komen te liggen. Ook een verdwaalde, verdronken muis is geen uitzondering!

Rotstraal

In stallen waar vlas, fijne houtkrullen of zaagsel gebruikt worden als bodembedekking komen in verhouding meer hoefzweren voor. Een vieze stal waarbij de hoef steeds in aanraking komt met mest en urine geeft grotere kans op rotstraal. Regelmatig en goed de hoeven uitkrabben is belangrijk want als het vuil lang in de hoeven blijft zitten, ontstaat rotstraal sneller. Het is een aantasting van het hoorn van de stralen. Het begint meestal in de middelste straalgroeve, die is het nauwste en daar zitten de geurklieren, die ontstoken raken. Dan ontstaat die vieze brij die heel erg stinkt.

Welzijn

Goed schoonhouden van de paardenbox blijft, hoe dan ook, belangrijk voor een gezonde stalomgeving en dat heeft een grote invloed op het welzijn van een paard. Het is in ieder geval zeker dat het uitmesten een intensief en belangrijk werkje is.

En of het klusje vervelend is?
Een verwoording van een voormalig paardenbezitter: ‘Voor de meesten lijkt dit een heel vies werkje. Wie met gezond verstand maakt nu graag een paardenbox schoon? Toen ik zelf nog paarden had, beschouwde ik het niet als werk. Voor mij was het een moment van rust. Ik hield van de geuren en de rust van alleen de paarden en ik. Voor mij was die stilte tijdens het schoonmaken een gelegenheid om na te denken over mijn man, kinderen, familie, vrienden, kennissen en de wereld. Het was een van de beste tijden die ik élke dag beleefde. Ik weet dat ik meestal naar paard rook, en dat werd mij ook vaak ‘verweten’. Maar als men enig idee had gehad dat de tijd die ik daar doorbracht zo kostbaar was, dan zouden ze het geaccepteerd hebben’.

Bron: Cap/paardvisie/Manegeruiter

Foto: Sabine Timman