Een bloedzuigende plaaggeest: de daas

In deze tijd de natuur in te trekken met je paard is heerlijk, maar dazen kunnen zo een tochtje voor paard én ruiter aardig verpesten. Deze bloedzuigende plaaggeesten zijn erg agressief, zeker bij warm, broeierig weer.

Wil je toch genieten van je rit is het dus belangrijk om, voordat je op pad gaat, enkele voorzorgsmaatregelen te nemen.

Bloedzuigende insecten

Dazen (Tabanidae) zijn bloedzuigende insecten die horen tot de tweevleugeligen. In Nederland en België komen enkele tientallen soorten voor. Sommige kunnen serieuze overlast veroorzaken, zoals de goudoogdaas, de runderdaas en de veel voorkomende regendaas. Afhankelijk van de streek is de daas ook wel bekend onder namen zoals bremster, bouw, daps, dazerik, blinde daas of blinde mug.

Als de omstandigheden gunstig zijn (je zou het ook ongunstig kunnen noemen) zoals warm met hoge luchtvochtigheid (broeierig), kan van de ene op de andere dag plaatselijk een heuse dazenplaag ontstaan.

Zwellingen die hevig jeuken

Met mooi weer draag je vaak luchtige kleding. In een T-shirt en dunne broek ben je echter een hapklare brok.  Dazen steken niet, maar knippen dwars door de huid met hun zaagtanden. Daarbij komt speeksel in de wond die zorgt dat het bloed niet stolt en makkelijk op te zuigen is. Het speeksel zorgt voor grote zwellingen en hevige jeuk. Door de krachtige zaagbek is het geen enkel probleem voor de daas om ook dwars door kleding heen te bijten!

Lichte kleuren

Ruiters, menners en ook wandelaars wordt aangeraden om tijdens het dazenseizoen altijd beschermende kleding te dragen. Loszittende blouses zijn ideaal omdat een daas dan niet tot de huid kan doordringen. Kleding van steviger materiaal zoals spijkerbroeken en hemden met lange mouw en kraag zijn een goede keuze van liefst lichte tinten, want dazen schijnen dol te zijn op donkere kleuren.

Uitrijdeken

Als bescherming tegen vliegen, dazen en muggen zijn er in de handel allerlei uitrijdekens. Er is keuze uit geschikt dekens voor rijden onder het zadel of aanspanningen.
Paarden hebben sneller last van oververhitting dan mensen, dus let goed op de kwaliteit van het materiaal van de deken, de kleur en luchtdoorlatendheid. Een deken met halsstuk geeft meer bescherming, maar ook minder afkoeling. Een vliegendeken met grote mazen biedt echter maar heel beperkt bescherming tegen dazen. Kies liefst een lichte kleur deken omdat donkere kleuren meer warmte vasthouden.

Dazen-bestrijdende of -werende middeltjes

Insectenwerende middeltjes zijn nauwelijks of niet effectief, want dazen worden vooral aangetrokken door donkere kleuren, warmte, zweet en beweging. De geur van een bestrijdingsmiddel schrikt ze maar een beetje af omdat de geur van het paard als het gaat zweten al vlug overheerst. Dazenoverlast gaat altijd gepaard met warm of drukkend weer en de zweetgeur van het paard zal altijd overheersen.

Alle sprays, lotions of smeersels werken vaak maar voor een heel korte tijd, maar we geven toch een anti-dazen-recept.

Benodigdheden

water

4 zakjes gewone thee

1 eetlepel knoflookpoeder

1 eetlepel kruidnagelpoeder

400 ml azijn

150 ml pure dettol

100 ml citroensap

Bereiding

kook 0,5 l water

hang er 4 zakjes thee in tot het water is afgekoeld

haal de theezakjes uit het water en knijp ze uit; je zet dus sterke thee

kook 150 ml water

doe knoflook- en kruidnagelpoeder erbij en roer door

zeef het ‘goedje’ (tegen verstopping van sprayfles)

doe de overgebleven vloeistof bij de thee

voeg 400 ml azijn, 150 ml dettol en 100 ml citroensap toe

schenk het over in een sprayflesje: klaar voor gebruik!

Giftige middelen

Bestrijdingsmiddelen op basis van gif zoals pyrethrinen en piperonylbutoxide zijn af te raden als bestrijding tegen dazen, omdat deze de daas er niet van weerhouden te bijten. De daas krijgt echter wel het gif binnen en dat levert mogelijk een gevaar op voor dieren die dazen eten.

Dazenvallen

Om de buitenrijbaan of bij weides zijn dazenvallen wél effectief. Oppassen met plakmiddelen die dazen vangen omdat die een gevaar vormen voor nuttige insecten en ook voor vogels.

Ten onrechte worden dazen verward met horzels, hoornaars en paarden-en hertenluisvliegen, waarover meer op de site van Ruiteren & Mennen.

Bron: Mensport / Ruiteren & Mennen / Recept: Ineke

Foto: Pixabay