Hoe belangrijk is slapen voor een paard?

Paarden hebben voldoende slaap nodig om te kunnen presteren en om gezond te blijven. Ook wij weten hoe belangrijk genoeg nachtrust is voor onze prestaties en gezondheid. Een paar slapeloze nachten kunnen al vervelende gevolgen hebben.

Vier fasen

Er zijn vier fasen: in slaap vallen en doezelen, de lichte slaap (meest voorkomende), de REM-slaap en de diepe slaap.

Diep slapen

Tot wat men lange tijd dacht, kunnen paarden echter niet alleen tijdens het staan ​​sluimeren, maar ook én zelfs meestal, diep slapen. Een paard ontspant dan ook ook zijn spieren. Dit is mogelijk door een speciale lichamelijke eigenschap: het dijbeen wordt min of meer ‘opgehangen’ en zó geplaatst zodat het bijna kan staan zonder spierspanning.

Prooidier

Een paard slaapt maar een paar momenten per dag aan één stuk. Na onderzoek bleek dat diepe slaapperiodes bij paarden tussen één en twee minuten duren. Vaak wordt dit afgewisseld met wakker zijn. Hierdoor is het, als van oudsher zijnde “prooidier”, altijd klaar om te kunnen ontsnappen bij dreigend gevaar.

Zenuwgenezing

Ook is in de afgelopen jaren aangetoond dat paarden in zijligging én in opgerolde buikligging met gebogen benen, REM-slaapfasen hebben. Hierbij zijn er langzame en snelle horizontale oogbewegingen, die nodig zijn voor lichamelijk en geestelijk herstel. Tijdens deze REM-slaap zijn de hersenen erg actief. Blijkbaar vindt hier dan zenuwgenezing plaats en die is onmisbaar voor de werking van het hele lichaam. Hersengolven in de REM-fase, gemeten door slaaponderzoekers, zijn te vergelijken met die van mensen. Dat paarden ook dromen, kan dus worden aangenomen.

Slaapstadia

Per nacht maken paarden gemiddeld drie tot vier slaapperioden door, met een totale duur van iets minder dan vijf uur in verschillende slaapstadia. Dat is veel meer dan lang geleden. Ook overdag is het sluimerend ongeveer in totaal drie uur en die worden staand doorgebracht met sluimeren én diep slapen.

Kwetsbaar

In een kudde gaan paarden alleen slapen als ze zich veilig voelen, en dan met name liggen met uitgestrekte benen plat, de zijligging. Op die manier liggen, maakt het “vluchtdier” erg kwetsbaar omdat het langer duurt op te staan ​​dan bij andere ruststanden. Een paard dat zich niet zeker voelt in zijn omgeving, gaat kort of helemaal niet liggen. Het is vooral een grote uitdaging voor paarden van lage rangorde in de groep.

Tegelijkertijd

Als paarden in een groep gaan liggen, raken andere kudde-leden hierdoor vaak “aangestoken”. Paarden in een kudde slapen echter maar zelden allemaal tegelijkertijd. Een of twee paarden nemen meestal de rol van de ‘oppas’ over en staan ​​dicht bij de slapers om ze te bewaken.

Juiste plek

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat paarden graag schoon en droog liggen. Gladde en/of harde bodem wordt het liefst vermeden als ze kunnen kiezen.

Er is ook veel ruimte nodig om te gaan liggen. Paardeneigenaren merken al snel dat dit op langere termijn beter is. Zelfs als een kudde steeds goed samengaat, moet er speciaal in groepsverband goed op gelet worden dat er genoeg rustruimte is en elk paard voldoende kans krijgt om te gaan liggen.

Prestaties en gezondheid

Slaapt een paard heel vaak te weinig dan kan dit een slechte invloed hebben op prestaties en gezondheid. Afkeer en prikkelbaarheid naar mensen soortgenoten kunnen eerste tekenen zijn van slaaptekort. Later ook onder andere koliek, maagzweren en vermindering van prestaties en resultaten. Is een paard vaak voor een (te) lange periode wakker, kan het bezwijken en ziek worden.

Bron: Pferderevue/Manegeruiter

Foto: PixabayLisaFeischl