De juiste been- en voethouding tijdens het paardrijden

De juiste been- en voethouding: onmisbaar als je goed wilt kunnen paardrijden. Instructrice Lonneke van Vliet van Manege de Paardenhof vertelt waarom dit zo belangrijk is en hoe je dit kan oefenen. “Als je als ruiter op de juiste manier zit en hulpen geeft, begrijpt een paard het beste wat er van hem gevraagd wordt.”

Het belang van een goede been- en voethouding

Lonneke geeft al ongeveer 4 jaar les op Manege de Paardenhof in Kwadijk. Op deze manege staat ook haar paard Ludwig van 28 jaar, waar ze zo nu en dan nog heerlijk mee op buitenrit gaat. “Paardrijden is een samenwerking tussen de ruiter en het paard. Als je als ruiter op de juiste manier zit en hulpen geeft, begrijpt een paard het best wat de ruiter van hem vraagt. De juiste beenhouding is hierbij van groot belang. Met onze benen geven we het paard aanwijzingen om wat te doen. Denk hierbij aan sneller of langzamer of het rijden van figuren.”

De juiste houding

Maar wat is nou de juiste houding? Lonneke vertelt: “Allereerst is het van belang dat je de stijgbeugels op de juiste lengte hebt, waarbij je knie licht gebogen is en deze aangesloten tegen het zadel ligt. Om vervolgens de juiste beenhulpen te kunnen geven is het van belang om je benen losjes naar beneden te laten hangen en je knie tegen het zadel te leggen. Daarbij moet je niet gaan knijpen met je knieën of benen. Het is de bedoeling dat je continue de buik van het paard voelt tegen de binnenkant van je kuit en je onderbeen iets achter de singel ligt.”

Lonneke en haar paard Ludwig.

Oefeningen voor je benen

De juiste been- en voethouding kan je bereiken met verschillende oefeningen. Lonneke legt uit: “Een oefening om je been ontspannen te houden is het rijden zonder beugels. Probeer hierbij goed op twee zitbeenknobbels te zitten en je benen daarbij zoveel mogelijk losjes naar beneden te laten hangen. Ook het aannemen van de verlichte zit is een oefening voor een juiste beenhouding. Bij de verlichte zit kom je iets uit je zadel met je billen. Je leunt wat voorover waarbij het draaipunt het gewricht tussen je bovenbenen en je bekken is. Aan je beenligging verander je dus niets! Breng hierna je bovenlijf weer terug en billen in het zadel. Je beenligging heeft in de basishouding dezelfde plek als tijdens de verlichte zit.”

Oefeningen voor je voeten

“Je kan je enkels soepel houden door je voeten iets uit te steken en (met beide benen tegelijk) met je enkels een ronddraaiende beweging te maken. De laatste oefening is voor de hakken. Dit kun je op verschillende manieren oefenen. Bijvoorbeeld door met je tenen/voetknobbels op een traptrede of hindernisbalk staan en daarbij je hakken iets naar beneden drukt zodat je een lichte spanning op de kuitspieren krijgt, waardoor deze iets oprekken. Of je doet deze oefening op de fiets. Doe alsof de trappers je stijgbeugels zijn, dus de trapper keurig onder de bal van je voet, en ga met je hakken omlaag fietsen.”

Veelgemaakte fouten

Tijdens de lessen op de manege komt Lonneke verschillende fouten tegen. “De meest voorkomende fouten hebben bij de (beginnende) ruiter vooral te maken met het op zoek zijn naar balans. Hierbij duwt de ruiter als het ware bij het lichtrijden zijn of haar onderbeen naar voren om te kunnen staan in de beugels. Verder knijpen veel ruiters hun benen tegen het zadel/paard, om balans te houden, waardoor het paard het verkeerde signaal krijgt en vaak in een hoger tempo gaat lopen dan de bedoeling is. Als laatste worden vaak de tenen naar buiten gedraaid, maar het is juist van belang om deze netjes naar voren te houden om zo de juiste hulp te kunnen geven.”

Tips van Lonneke

“Het is van belang om te beginnen bij het begin, dus focus je niet op alleen de been- en voethouding maar op je hele lichaam. Om de juiste been- en voethouding aan te kunnen nemen is het van belang om als ruiter in het hele lichaam ontspannen te zijn om zo de beweging van het paard te kunnen volgen. Daarbij is het van belang om volledig in balans te zitten, zodat je het paard ook duidelijke hulpen kunt geven. En zodat je uiteindelijk ook de juiste been- en voethouding aan kunt nemen/leren.”

Foto’s: Ruben Karnas / Lonneke van Vliet (privébezit)