Paardenzegening: plens wijwater voor paard en ruiter

In deze tijd van het jaar vinden volgens tradities op verschillende plaatsen in Nederland, maar ook in België en Duitsland de jaarlijkse paardenzegeningen plaats. Het is een oude traditie, die men niet verloren wil laten gaan. Aan dit stukje ‘culturele erfgoed’ willen we daarom wat extra aandacht geven en het is misschien eens een bijzondere belevenis om deel te nemen aan een paardenzegening.

Ook paardenprocessies worden in veel Midden-Europese landen gehouden op Sint-Stefanus (tweede Kerstdag), die eindigen met de zegening van de paarden.

Zaterdag 9 november 2016 is bijvoorbeeld de Hubertusmarkt in het Limburgse Gulpen. Tijdens deze dag staat zoals gebruikelijk het zegenen van de paarden op het programma. Dit gebeurt na afloop van de Heilige Mis om 11.00 uur op de parkeerplaats achter het gemeentehuis.

Heiligen, paarden en ruiters

Een aantal heiligen wordt in verband gebracht met paarden en ruiters.

Sint Georgius (St.Joris op het paard), afgebeeld als soldaat en ridder op een bruin paard in volle wapenuitrusting, met een rood kruis op de borst of op zijn schild. Met zijn lans doorboort hij de bek van een draak. Hij is onder andere patroon van Duitse ridderorden en van de Orde van de Kousenband (van Sint-Georgius), van legers, ridderstand, paarden, kudden en vee, ruiters, cavaleristen, soldaten, krijgers, militairen, schutters, van zadelmakers, smeden en van boeren (naamsbetekenis). Zijn voorspraak wordt ingeroepen tegen verschillende huidziekten, ook bij paarden.

Apostel Paulus, patroon van ruiters. Dat heeft hij waarschijnlijk te danken aan de uitbeelding van zijn bekering-verhaal. Meestal wordt vermeld dat Paulus van zijn paard was gevallen, hoewel er over een paard in geen van de drie verhalen wordt gesproken; alleen “dat Paulus in het stof bijt”. In veel plaatsen zijn rond Paulus’ feestdag ruiterprocessies. Mogelijk om eenzelfde reden is hij patroon van wapensmeden: hij wordt immers meestal afgebeeld met zijn martelwerktuig, het zwaard.

St.Hubertus, Hubertus van Luik, geboren in de zevende eeuw na Christus. De legendes rond Hubertus zijn gebaseerd op de 7 heiligenlevens die hij zou hebben. De meest bekende legende is dat hij op Goede Vrijdag ging jagen, terwijl iedereen in de kerk zat. Hij is patroon van de jagers. Allerlei gebruiken zijn aan zijn feestdag verbonden. In het zuiden van ons land bakt men ook Hubertusbrood.

Er zijn eigenaren van paarden die het met elkaar eens zijn: die flinke plens wijwater helpt henzelf en hun paard(en) de winter door en behoedt de viervoeters bijvoorbeeld voor kreupelheid.

Als het niet baat, dan schaadt het wellicht ook niet, toch?

Bron: Hoefslag / Heiligen.net

Foto: Shutterstock