Tekencheck: doen!

Onlangs hield Manegeruiter op facebook een poll of je wel eens een teken-check doet. De uitslag was 7% alleen bij jezelf en 93% ook bij je paard/hond/kat. De ‘Week van de teek’ is door het Coronavirus uitgesteld maar dat wil niet zeggen dat er geen extra aandacht aan besteed hoeft te worden. Tekenbeten kunnen namelijk de ziekte van Lyme veroorzaken. Meest voorkomende teek is de zogenaamde schapenteek (Ixodes ricinus) in Nederland.

Lyme

Bij mensen komen tekenbeten de laatste jaren steeds vaker voor. Er is daarom steeds meer media-aandacht voor deze, soms piepkleine, bloedzuigende spinachtige beestjes. Voor paarden is er ook een vrij grote kans om door een teek gebeten te worden.
Besmette teken kunnen de ziekte van Lyme overdragen, maar ook minder bekende aandoeningen zoals anaplasmose.
Een tekenbeet is heel moeilijk te voorkomen maar het is nog altijd beter dan genezen. Voor katten en honden en ook voor mensen zijn er wel middeltjes te krijgen die tekenbeten zouden kunnen tegenwerken maar voor paarden zijn die er (nog) niet.

Millimeters klein

Je kunt teken op een paard proberen te voorkomen met natuurlijke middeltjes (bijvoorbeeld tea tree olie/shampoo) of gewone insectenmiddeltjes. Belangrijker is het echter te voorkomen dat ziektes worden overdragen door de teek. Dit betekent dat de teek zo snel mogelijk verwijderd moet worden. Dat gaat het beste met een tekentang of pincet: het wordt dringend afgeraden om vooraf alcohol of iets dergelijks op de teek te doen! Controleer liefst elke dag op teken, vooral als het paard in een bosachtig gebied staat of als er vaak bosritten worden gemaakt. Houd er rekening mee dat een niét volgezogen teek maar enkele millimeters klein is. De kans dat je hem over het hoofd ziet is dus groot!

Foto: een volwassen teek en een volgezogen teek

Steeds meer

Het is best zorgwekkend dat er steeds meer gevallen van de ziekte van Lyme zijn. In 1994 waren er 6.000 gemelde gevallen, nu zijn het er rond 30.000 per jaar.

Normaal gesproken houden teken van oktober tot april een winterslaap, maar bij niet al te lage temperaturen blijven ze ook in de winter actief. In de loop van maart worden ze meestal actiever. Van april tot en met september zijn er meer nimfen (jonge, piepkleine teken), maar de meeste nimfen zien we in de lente. Het aantal larven (wormpjes) loopt ook in april sterk op. Het hoogste aantal volwassen teken zien we van juni tot en met september.

Overleden

Onderzoek uit 2011 toonde aan dat, na besmetting door teken, 21 paarden overleden in Australië. De racepaarden van Debbie Lee en Steve Hogno overleden nadat ze waren ingeschaard in het plaatsje Kooralbyn. Vier van de 25 ingeschaarde paarden bleven maar in leven en kregen een anti-teken-middel. Lee en Hogno hebben hierdoor bijna de helft van hun paarden verloren.
Voor andere top-paarden is een tekenbeet in het verleden ook al fataal afgelopen, zoals de springhengst Chacco-Blue en de elite Hannoveraner hengst Gold Luck.

Verkeerd inschatten

Paardenliefhebbers, paardeneigenaren, instructeurs, dierenartsen, gedragsdeskundigen, (of wie dan ook met paarden te maken heeft) kunnen iets leren van het verkeerd inschatten van onverklaarbare klachten. Aan de kant schuiven van die klachten is niet verstandig. Zoeken naar een manier om de paarden te begrijpen is belangrijk, net als het beseffen dat de ziekte van Lyme op de loer kan liggen zonder het in de gaten te hebben. Koorts, wisselende kreupelheden (van ene gewricht naar andere verspringend), stijven en dikke gewrichten, gevoelige spieren, sloomheid, gewichtsverlies, ander gedrag (dat vanuit de hersenen lijkt te komen) kunnen aanwijzingen zijn. Het testen op Lyme is gemakkelijk bij paarden.

Insprayen

Een huismiddeltje van etherische oliën kán mogelijk helpen voor de natuur in te gaan met een paard. Doe in een (planten)spuit één liter lauw water en etherische oliën: tien druppels tea tree, tien druppels eucalyptus, tien druppels lavendel, vijf druppels citroengras en daarmee het dier insprayen.
Teken vallen overigens echt niet uit bomen maar zitten in hoog gras, kreupelhout of mos. Ze kruipen via de benen van het paard naar warme plekjes, zoals liezen, oksels en hals. Die plaatsen verdienen dus extra aandacht. Mensen kunnen de spray overigens ook voor zichzelf gebruiken. Verder advies is om goed aansluitende kleding te dragen, zoveel mogelijk op de paden blijven en zorg ervoor dat je een goede tekenverwijderaar in huis hebt zoals de tekenverwijderkaart.

Voorkomen is altijd beter dan genezen!

Bron: Tekenradar Manegeruiter/Hoefslag/weekvandeteek/

Foto: PixabayEriKKarits